Een veel gehoorde oplossing bij angst en angststoornissen is Valdispert. Valdispert is een natuurlijke kruidenoplossing en is te koop voor nog geen tientje bij bijna elke drogist. Maar is het ook een wondermiddel?
Valdispert is een natuurlijke kruidenoplossing en is te koop voor nog geen tientje bij bijna elke drogist.
Vaak gebruiken mensen die last hebben van angst of een angststoornis Valdispert omdat ze geen chemisch gefabriceerde pillen willen gebruiken. Het idee hierbij is dat dit middel dan de scherpe randjes van je angst afhaalt. Gewoon, natuurlijk. Door valeriaanwortel.
Klinkt onschuldig toch? Ligt toch iets genuanceerder. Voorop gesteld; ik ben geen drogist of plantenkundige (bestaat dat?). Ik ben een psycholoog én ervaringsdeskundige als het aankomt op angst. Van angststoornissen tot vermijdingsgedrag.
En vanuit die invalshoek kan het gebruik van Valdispert (net zoals andere middelen ’tegen’ angst) er juist onbedoeld voor zorgen dat je langer in de cirkel van angst blijft hangen. In dit artikel leg ik je uit hoe dit zit.
Wat doet Valdispert bij angst eigenlijk?
Valdispert is zoals gezegd een natuurlijke kruidenoplossing. De werkzame stof hierin is valeriaan. Dit is een kruid dat al eeuwenlang wordt gebruikt om nervositeit en slapeloosheid te verminderen. En nogmaals, ik ben geen drogist; maar het schijnt licht kalmerend op je centrale zenuwstelsel te werken.
So far so good. Het wordt echter een ander verhaal als jij leidt aan bijvoorbeeld een angststoornis, paniekaanvallen, agorafobie of sociale angst. Het gaat hier niet om een ‘beetje’ stress. Het alarmsysteem van jouw brein (de amygdala) staat (veel) te gevoelig afgesteld. Je bent bang geworden voor je eigen lichamelijke sensaties en gedachten.
Al zou Valdispert deze sensaties een klein beetje dempen (try it for yourself), doet het niets aan de reden waarom je er zo bang voor bent. Het angstmechanisme, de wortels, worden niet aangepakt.
De valstrik van “middelen”
Als jij op zoek bent naar medicatie (al dan niet natuurlijk) om jouw angsten te temperen, heb je waarschijnlijk al het een en ander geprobeerd. Je wordt gek van die angst. Je wil weer leven. Je wil ervan af.
En of het nou gaat over oxazepam of over Valdispert; het is belangrijk om voor jezelf te beseffen dat dit psychologisch gezien over exact hetzelfde patroon gaat; vermijding.
Zodra je merkt dat je angstig wordt of bent en je grijpt naar een pilletje (ook al is het natuurlijk), geef je je brein een krachtig signaal: ‘Ik kan deze angst niet aan. Ik heb hulp van buitenaf nodig om veilig te zijn.’
Hierbij wil ik, zeker in het geval van zwaardere middelen als oxazepam, wel duidelijk bij zeggen dat angst soms zó heftig kan zijn dat een pil noodzakelijk is (bijvoorbeeld in crisissituaties). Maar aangezien jij op zoek bent naar Valdispert, verwacht ik dat dit meevalt.
Waarom dit gevaarlijk is voor je herstel
Het hele idee van angst is dat het blijft bestaan zolang jij blijft vechten. Angst leeft op verzet. Door Valdispert te gebruiken op de momenten dat het spannend wordt, ben je aan het vechten. Je bent aan het proberen de angst ‘weg te maken‘.
Je leert je brein niet dat een bonzend hart ongevaarlijk is.
Je bouwt geen zelfvertrouwen op, want ‘de pillen hebben geholpen’, niet jijzelf.
De angst blijft een monster waar je voor moet vluchten.
Je hoeft niet ’te leren leven’ met een angststoornis. Want het is alleen een stoornis als jij je blijft verzetten tegen angst. Want dan heeft angst invloed op jouw kwaliteit van leven. Als je leert hoe het angstmechanisme werkt, en dit blijft herhalen, neem je angst op een gezonde manier mee je leven in. Zonder Valdispert of andere kruiden.
De Mind: De architect van je angststoornis
Of je nu Valdispert slikt of niet, je mind blijft dezelfde verhalen produceren. Die gedachtenmachine in je hoofd roept: ‘Wat als dit gevoel nooit meer weggaat?’ of ‘Ik móét nu rustig worden, anders gaat het mis.’
Het slikken van supplementen bevestigt de leugen die je mind je vertelt, namelijk dat angst een vijand is. Maar angst is geen vijand; het is een overlevingsmechanisme dat per ongeluk op ‘aan’ staat. Je hoeft de angst niet te kalmeren. Je moet je relatie met de angst veranderen. Juist die strijd is ontzettend vermoeiend.
Hoe je écht van je angst afkomt (zonder poedertjes, kruiden of flesjes)
Echt herstel van een angststoornis vraagt om een radicale koerswijziging. In plaats van te zoeken naar manieren om de onrust te dempen, gaan we de onrust uitnodigen.
1. Stop met de ‘veiligheidsrituelen’
Valdispert wordt vaak een veiligheidsritueel. Je hebt het altijd in je tas of in huis voor ‘het geval dat’. En ik herken dit. Had ik met oxazepam. Voor het geval dat, want stel je voor.
Alleen al het feit dat je het het hebt, houdt de angst in stand. Probeer eens zonder supplementen te leven. Merk op dat de wereld niet vergaat. Ook niet als je hart tekeer gaat.
2. Willingness: De rauwe ervaring toelaten
In plaats van een tabletje te slikken om rustig te worden, probeer je ‘bereidheid’ (willingness) te beoefenen. Zeg tegen jezelf: ‘Oké, ik voel nu een enorme onrust. Het trilt, het drukt, het is oncomfortabel. Ik ben bereid dit te voelen. Mijn mind probeert me nu te beschermen. Laat maar komen die angst’.
Je zult merken dat als je de deur wagenwijd openzet, de angst veel sneller weer naar buiten loopt dan wanneer je hem probeert op te sluiten met valeriaan.
3. Defusie van de “Ik-moet-kalm-zijn” gedachte
Defusie betekent afstand nemen van je gedachten. Jij bent niet je gedachten. En je bent ook niet stuk.
De gedachte dat je kalm móét zijn om te kunnen functioneren, is een van de grootste blokkades. Wie zegt dat je niet angstig naar de supermarkt kunt? Wie zegt dat je niet met trillende handen een presentatie kunt geven? Je bent niet je angst. Je bent de persoon die de angst ervaart.
Meer is het niet. En als je Valdispert gaat gebruiken zodat het allemaal wat dragelijker is, geef je dus het signaal aan je mind dat hij/zij gelijk heeft. En die mind roept maar wat.
Veelgestelde vragen over Valdispert en angst
Is Valdispert gevaarlijk bij een angststoornis?
Lichamelijk gezien is het niet gevaarlijk; het is een veilig natuurproduct. Psychologisch gezien kan het echter je herstel vertragen omdat het een vorm van vermijding is. Je leert niet om op eigen kracht met je emoties om te gaan.
Wanneer kan ik Valdispert wel gebruiken?
Dat moet je sowieso zelf weten. Maar een structurele oplossing voor dieperliggende angstproblematiek is het in ieder geval niet.
Zelfs al zou het een placebo-effect hebben, dan nog is het een vorm van vechten. Want je kunt dan afhankelijk van het placebo-effect worden (‘zonder Valdispert kan ik het niet aan’).
Wat is een beter alternatief voor pillen?
Het beste alternatief is psychologische flexibiliteit. Leren hoe je je gedachten kunt observeren zonder erin te verdrinken, en leren hoe je fysieke sensaties kunt toelaten zonder er direct op te reageren. Dat is de enige weg naar blijvende vrijheid.
In mijn ogen werkt dit ook beter dan cognitieve gedragstherapie, wat vaak gegeven wordt bij angststoornissen.
Conclusie: Durf je de onrust aan?
Ik snap het, de verleiding van een snelle oplossing is enorm. We willen allemaal rust. Hoe vaak ik niet heb gesnakt naar rust. Klote angst. Maar echte rust vind je niet in een groen doosje bij de Kruidvat. Echte rust vind je op het moment dat je ontdekt dat je niet meer bang hoeft te zijn voor je eigen gevoelens.
Een angststoornis overwinnen betekent niet dat je nooit meer bang bent. Het betekent dat je niet meer hoeft te vluchten als de angst opduikt. Je hebt geen Valdispert nodig om veilig te zijn; je bent al veilig. Klinkt misschien wollig, maar ik weet als geen ander dat het keiharde waarheid is.
Dus, ben jij klaar om de wortel van je angst aan te pakken (en dan niet die valeriaanwortel)? Stop met het dempen van je signalen en leer hoe je weer de regie pakt over je eigen mind.