Kijk je elke week weer enorm op tegen die rijles? Dan ben je niet de enige. Er zijn namelijk heel veel mensen die last hebben van faalangst voor rijlessen. De gedachte aan rijles alleen al kan zorgen voor een blokkade waar je U tegen zegt, en dat is geen pretje. I feel you!

De gedachte aan rijles alleen al kan zorgen voor een blokkade waar je U tegen zegt, en dat is geen pretje

Voor velen is het halen van een rijbewijs dus geen feestje, maar een flinke strijd tegen de zenuwen. Nou bestaan er specifieke rijlessen bij faalangst. Maar mijn mening is dat je beter het onderliggende mechanisme aan kan pakken, zodat je echt los komt van beperkende faalangst. 

Het probleem is namelijk vaak niet jouw talent voor autorijden, maar de manier waarop je omgaat met de symptomen van faalangst. En als je deze niet aanpakt, heb je straks misschien wel je rijbewijs maar popt die angst ergens anders gewoon weer op (bijvoorbeeld als rijangst of angst voor de snelweg). 

Dus, laten we eens dieper duiken in het mechanisme van jouw angst, zodat jij de regie weer kunt pakken over dat stuur. En spoiler alert; je gaat de angst meenemen op de achterbank.

Wat is faalangst tijdens de rijles precies?

In de kern is faalangst de angst dat je niet voldoet aan verwachtingen. Dat kunnen verwachtingen van jezelf zijn, maar ook verwachtingen van anderen. Wat ‘falen’ dan precies betekent is voor elke persoon verschillend. 

In het geval van faalangst voor je rijles kun je je ook afvragen of je niet gewoon bang bent om de controle te verliezen. Daarom kan ik bijvoorbeeld niet skiën. Ik heb teveel angst. Maar dit is niet echt faalangst; meer angst voor controleverlies. Het zal me aan mijn reet roesten of ik ‘faal’ of niet op dit gebied.

Anyhow, het kan natuurlijk wel zijn dat je daadwerkelijk faalangst hebt voor je rijles. Want nog eens vergroot wordt omdat je constant geobserveerd en gecorrigeerd wordt door je rijinstructeur. Voor iemand met faalangst voelt elke aanwijzing of correctie van de instructeur als een bevestiging van het ‘falen’. 

Als je last hebt van faalangst schiet je systeem in de overlevingsstand. De amygdala, een klein soort knopje in je hersenpan, ziet die hele rijles dan als één groot gevaar. Alsof het een bloeddorstig monster is. Vervolgens wordt heel je lijf klaargemaakt om te vechten, vluchten of bevriezen (of pleasen, maar die laten we hier ff buiten). 

Als die angstsysteem in werking treedt, ga je de klassieke faalangst-symptomen ervaren;

Fysieke symptomen

Je amygdala stuurt een systeem aan dat jou letterlijk klaarmaakt voor oorlog. Een hoge ademhaling, bonzend hart, duizeligheid, een hoge bloeddruk, tintelingen, zweten en ga zo maar verder. Je hele spijsverteringssysteem wordt tijdelijk stilgelegd waardoor je zelfs het gevoel van overgeven kan hebben.

Mentale symptomen

Je ratio verdwijnt. Je merkt blokkades in je handelen. Zo weet je bijvoorbeeld theoretisch gezien prima hoe en waar je moet invoegen, maar je lichaam weigert de juiste beweging te maken.

Ook kun je last krijgen van tunnelvisie. Je ziet de weg voor je, maar je neemt de verkeersborden of andere weggebruikers niet meer bewust waar. Dit is heel handig als je daadwerkelijk met een leeuw moet gaan vechten (focus!), maar niet tijdens een rijles.

Het kan natuurlijk ook zijn dat je compleet de vermijding in gaat en niet eens aan je rijles durft te beginnen. Je kiest in dit geval (onbewust of bewust) vermijding als strategie; je meldt je constant ziek of verplaatst rijlessen. 

En heb je besloten om wél te gaan? Dan lig je nachtenlang te piekeren over ‘wat als’. En daar lijdt de rest van je dagelijkse activiteiten weer onder omdat je hartstikke moe bent. 

Overigens speelt ook perfectionisme een grote rol. Veel mensen die last hebben van faalangst zijn ontzettend perfectionistisch. En perfectionisme = angst. Je stelt de eis aan jezelf dat je ‘foutloos’ moet rijden. En waarom? Omdat je anders ‘faalt’ en je afgewezen wordt. Ofwel door jezelf, ofwel door iemand anders.

Als jij schijt hebt aan de wereld heb je geen last van faalangst. En begrijp me niet verkeerd; het is een mooie eigenschap om juist géén schijt aan de wereld te hebben. Maar als het doorslaat heb je er jezelf mee.